“Elmasın madenden nasıl çıkarıldığını bilsen, için ezilir, takamazsın o yüzüğü” dedi adam yanındaki kadına, parmağında takılı olan yüzüğü işaret ederek. Kadın vicdani bir refleksle yüzeysel savunmalar geliştirmeye çalıştı kendince. Ama bu sığ savunmaları kendisini bile tatmin etmemişti. Vicdanını rahatlatamadı bir türlü.
Rumeli Feneri’ndeki, pencereleri limana bakan o meyhanenin salaş bir masasında oturuyorlardı. Önlerinde birer tabak çipura balığı ve yarısına kadar içilmiş birer kadeh de rakı vardı. Eliyle limanı işaret ederek, “Balıkçıları düşün” diyerek söze girdi üçüncü adam. “Sen, önündeki tabakta boylu boyunca uzanan çipuranın o tabağa nasıl geldiğini biliyor musun? Bunun ne denli zahmetli bir süreç olduğunun farkında mısın? Ve bu zahmetli sürecin ayrıntılarını bilsen, o balığı yine de bu derece afiyetle yiyebilir miydin?” diye sordu ardından.
Bir süre sustular.
Bir maden ocağından elmas çıkarmak, yani kimine göre fena halde çileli görünen bu iş, bazıları için çok keyifli bir iş olabilir. Ya da yağmurda, karda ve hatta fırtınada balık tutmak kimine bir eziyet gibi gelebilecekken, başkaları için yeri tutulamaz bir haz ya da tutku olabilir.
Sorunlu olan yapılan herhangi bir işin bizatihi koşulları değil, o işi yapanların maruz kaldığı sömürünün şiddeti ve biçimidir. Sorgulanması gereken; madenden elması ya da denizden balığı çıkartan emek ya da zahmet değil, o zahmeti ve emeği sömürmek için kurgulanmış olan piyasanın sunduğu, dayattığı vahşi koşullardır.
Bu kısa süren sessizlik esnasında üçü de aynı şeyleri, farklı kelimelerle düşünmüştü.
Sonrasında, bilinçlerinde hayata dair var olan ne kadar çelişki varsa, sanki bunların hepsi son derece sıradanmışcasına, aldatıcı kahkahalar eşliğinde balıklarını yemeye ve rakılarını içmeye devam ettiler. Aynı yüzük, aynı kadının, aynı parmağında takılı duruyorken hala.
Ali Balaman
Bir Cevap Yazın